HİPNOZUN YAPISI
Yazmak, okumak, ata ve bisiklete binmek,
araba sürmek, müzik aleti çalmak gibi bir çok hünerlerin üstesinden
gelmiş durumdasınız. Herkes bu marifetleri öylesine doğal
hissedebilirki; siz bu marifetler hakkında düşünmek ihtiyacını
bile hissetmeyceksiniz. Yani bu marifetleri keşfetmede yeteneğinizi
engelleyecek herhangi bir kaza olmadan bunları düşünmek zorunda
kalmayacaksınız. Böylece, bir çok sıradan yetenek göz önünde
bulundurulmayacaktır. Artık her zaman düşünüp pratik yapacaksınız
ve hipnozu çatal kulanıyor gibi öğreneceksiniz, tabiki onun
olmasını isteyecek ve pratik yapacaksanız.
Birçok hünerler zihinle ilgilidir,
örneğin telefon numarasını hatırlamak , bir dili anlamak,
matematiksel hesapları yapmak gibi. Hipnozda zihinle ilgili
bir hünerdir. Normal bir zeka ve yeterince güdü sahibi olan
herkes hipnozu rahatça öğrenebilir.
Kişilerin hipnoz yeteneğini karşılaştırmak
için bir çok dereceler geliştirildi. Örneğin birinin hipnotik
kapasitesi gözlerinin başının arkasına doğru çevirmesi ile
karşılaştırılabilir. Diğer bir karşılaştırma ise kişiye kolunu
belirli bir seviyeye kaldırılması telkininde bulunulduğu zaman
kişinin kolu helyum balona takılmış gibi yükselir. Konu ile
ilgili detaylı bilgi diğer kitaplarımızda mevcuttur.
Hipnotik fenomenlerin hepsinin olmasa
bile, çoğunun günlük hayatta arasıra görüldüğünü ve onları
herkesin tekrar tekrar yaşadığını hatırlamakta fayda vardır.
Bilinçli beklenti duyusal uyaranlar yaratabilir veya miktarlarını
artırabilir. Dövülen çocuk elin vuruşunu gerçek temastan önce
hisseder, dişçi sandalyesinde kıvranan şahıs, dönen matkabın
dişine temasından önce ağrı duyar. Aksine derin konsantrasyon
duyusal uyaranları azaltabilir veya yok edebilir. Radyo ve
televizyonu farketmeyecek kadar düşünceye dalabilirsiniz.
Kendisini tamamen yarışa vermiş bir
atlet, müsabaka bitene kadar ağrılı bir yaranın farkına varmayabilir.
Ağrılı bir ayak siğili olan genç bayan, kendisini büyüleyen
erkek arkadaşının kollarında neşeyle dans ederken lezyonun
hiç farkında değildir, ancak aynı lezyon çalışırken dayanılmaz
derecede ağrılıdır. Bu sebeple, bilinçli düşünceler duyusal
uyaranların şiddetini etkileyebilir, fakat hipnotik durumdaki
bilinçaltına yönelik düşünceler ve telkinler kadar etkili
olamaz.
Aksine, hipnoz sırasında telkinle şikayetler
meydana getirilebilir, hemen ortadan kaldırılabilir. Hipnozdaki
bir şahıs uygun telkinlerle bilinçaltının güçlü kaynaklarıyla
bağlantı kurabilir ve normal bilinçli durumda imkansız olan
ruhsal ve fiziksel başarılar gösterebilir. Hasta uzak geçmişte
saklı olayları yeniden yaşayabilir veya kasların ve organların
gücü üstünde şaşırtıcı hareketler yapabilir.
Kalp ve solunum hızları, kan basıncı,
bağırsak hareketler, terleme, mide sekresyonu, mizac değişiklikleri,
deri sıcaklığı, menstrüel siklus vs. gibi bazı fizyolojik
aktiviteler, doğrudan veya dolaylı telkinle değiştirilebilir.
Reaksiyonun kesin şekli hasta hipnozdayken mevcut ruh durumu
veya yaklaşım şekline bağlıdır. Örneğin, korku kendisini öfkeden
daha değişik şekilde açığa vurur. Bazan, bir analizin yapıldığı
esnada, hasta ard arda değişik ruh durumları gösterebilir.
Bu, hipnotik durumun dinamik yapısını iyice gösteriyor.
Bir şahıs hipnotik transtayken bilinçaltı
hassaslaşır ve etkilenerek harekete geçirilebilir. Hemen göze
çarpan temel özellik, şahsın telkine karşı artmış cevabıdır.
Hipnoterapinin başarısı hipnoterapistin mantıklı telkinler
yapmadaki ustalığına ve yeteneğine bağlıdır. Hastanın bir
otomat olmadığı daima akılda tutulmalı ve emirle yöneltilmemelidir.
Hipnotik telkin iki yolla çalışır,
şikayetler meydana getirilebilir veya kaybedilebilir. Hemen
göze çarpan temel özellik, şahsın telkine karşı artmış cevabıdır.
Hipnoterapinin başarısı hipnoterapistin mantıklı telkinler
yapmadaki ustalığına ve yeteneğine bağlıdır. Deneğin bir otomat
olmadığı daima akılda tutulmalı ve emirle yönetilmemelidir.
Hipnotik telkin iki yolla çalışır,
semptomlar meydana getirebilir veya kaybedilebilir. Hipnoz
sonrası uygulanmak üzere verilen telkinle normal bir denekte
kaşıntı meydana getirilebilmesi ilginçtir. Hasta hipnotik
transta bir telkin yapıldığında apaçık hatırlar ve çok saçma
olmasına rağmen, hasta genellikle gerçekten kendisinde kaşıntı
olduğunu ve kaşınmaya mecbur kaldığını büyük bir hayretle
görür.
Yaptığı fenomenleri hipnozun nasıl
ve niçin meydana getirdiğini çok az izah edebilmekteyiz. Birçok
teoriler teklif edildi ancak hiçbiri genel kabul görmedi.
Birçok psikolojik faktörler işe karışır ve fizyolojik faktörlerin
önemli bir rol oynadığı (Muhtemelen bazı kortikal beyin değişiklikleri
olduğu) konusunda pekçok kanıt vardır.
Kanıtlar, hipnozun subkortikal aktiviteyi
ve diğer korteks sahalarında bağımsız olarak çalışabilen bazı
korteks sahalarını ilgilendirdiğini gösteriyor.
|