|
HİPNOZUN SÖZLÜK VE MİTOLOJİK
ANLAMLARI
Hypnos'e kelimesini ilk defa ingiliz
doktor Braid kullanmıştır. Kendisine bu
konuda yunan mitolojisi kaynaklık etmiştir.Yunan
mitolojisinde Hypnos kelimesi şu şekilde geçmektedir.
" Yunan mitolojisinin uyku
tanrısı 'HYPNOSE' Gece'nin Oğlu ve Ölüm
'ün (Thanatas) kardeşidir. (Resim) Kardeşi
ile birlikte Hades'in ölüler diyarında yaşar.Kanatlı
bir genç şeklinde tasvir edilen hypnos, yorgun
insanların anılarına sihirli değneği
ile değmek, karanlık kanatları ile yelpazelemek
ya da bir boynuzdan, kişilerin üzerine uyku verici
bir madde dökmek suretiyle onlara uyku verir. Thanatos'da
kanatlı bir ruh halinde tasvir edildiğinden aynen
hypnos'a benzer. Hypnos'un oğullarından biri ise,
rüyalar tanrısı "Morheus" dur.
Resim:Rüyalar tanrısı Morfeus'un
babası Hypnos'un roma devrinden kalma bronz heykeli.
Hypnos'un tanrılar üzerinde
dahi etkisi vardır. Homer'e göre Hypnos , Herav'ın
ricası üzerine bir gece kuş şekline
bürünerek, Zeus'u ida dağı üzerinde
uyutmuştur.
Dr. Kriton Dinçmen tarafından
yazılan "Psykhiatria ve Mythos" isimli eserinde
ise Hypnos şu şekilde tanımlanmaktıdır:
"Uyku ilahıdır Hypnos. Ölüm ilahı
olan Thanatos ile beraber gece-Nyx' ten babasız olarak
doğmuştur.
İnsanların ve genellikle
tüm yaratıkların fizyolojik işlevlerinin
ayarlanmasında esas rolü oynayan "Cyrcadian
Cyclus-24 saat tanzimi " hadisesinde, uyku hypnos olayının
temelini oluşturur. Fahrettin Kerim Hocanın "Uyku
sinir sisteminin miarı ve mimarıdır."
sözü galiba bu konuda dünyü tıp
literatüründe söylenmiş en manalı
ifadedir.
Ana tanrıçalardan Hera,Çanakkale
yöresindeki İda Dağında Zeus ile sevişmek
ister.Galiba Zeus Hera'ya pek yüz vermemiş olacak
ki, Hera, Hypnos'dan hatta ona cilveli Kharit'lerden birini
peşkeş çekeceğine de söz verir-
gelip Zeus'u uyutmasını rica eder. Zeus'da,
yarı uykuda iken o sersemlik hali içinde "He"
der.(Dinçmen)
Hypnos'un sözlüklerdeki
anlamlarıda şu şekilde geçmektedir.
Hyp-no-sis / isim (çoğulu-ses)
Bir şahıs tarafından diğer bir şahsın
hareketlerini kontrol edebilir şekilde derin uykuya
benzer bir duruma sokulması halidir.(Hornby)
Hypnos: Yunan mitolojisinde uyku tanrısı.
Erebas ile Nyx'in (gece) oğlu, Thanatos ile birlikte,
Memnon'u, Sarpedon'u veya destan kahramanlarını
mezara yerleştirirken görür; Bazen ciddi ve
tatlı, şakak ve omuzlarında kanatları
olan bir delikanlıdır. (Helenistik bir heykel,
Hypnosu uyutucu bir sıvıyı bir boynuzdan
boşaltırken gösterir.) (Madrid Müzesi)
Hipnoz: İ. Fr. Hypnose Yun.
1. Psik: Sözle, bakışla
telkin yapılarak meydana getirilen bir çeşit
uyku hali . Bu halde uyuyan kimse (denek) uyutanın
etki ve telkinlerine açık, fakat dış
dünyanın başka etkilerine karşı
kapalıdır. (Osmanlıcası Nevm-i
Sınai; İngilizcesi Hypnosis)
2. Tıp: Mekanik, fiziksel veya
ruhsal yollarla yahut kimyasal maddelerle sağlanan suni
uyku. (Kimyasal maddelerle yapılan hypnosa genellikle
narkoz adı verilir.)
Eşanlamlı : İpnoz.(Tuğlacı)
Hipnoz yanlış inanç,
mistisizm ve ihmal tarafından sıklıkla
gölgelenen ve tahrip edilen büyüleyici bir
konudur. Eğlence ve zevk için yapılan hipnozun;
hipnoterapiyle olan ilgisi, astroloji ya da astronomiyle olan
ilgisinden daha fazla değildir. Hipnoz kelimesi pekçok
kişinin aklına modası geçmiş
önyargılar, tabular ve yanlış inanışlar
getirir. Bazı hekimler özellikle az tecrübeli
ya da tecrübesiz olanlar bunu hemen ayıplarlar.
Hipnoz çok eski bir sanattır,
ilk defa hristiyanlığın ortaya çıkışından
evvelki zamanlarda büyücülük, din ve tıp
bir arada uygulanıyorken kullanılmıştır.
Hipnozun bazı teorik yönleri hâlâ
tartışmalıdır ve izah edilememiştir.
Ancak hipnoz tıpta bu durumda olan tek konu değildir.
Hipnoterapi, psikoterapiye yön
ve hız veren etkili bir multifonksiyonel tekniktir.
Geçen yirmi yıl içerisinde hipnozun tıpta
kıymetli bir tedavi yöntemi olduğu görüşü
oldukça taratfar toplamıştır.
Hipnoza karşı batıl
inançlarla ve kuşkuyla bakılan çağ,
terapotik (tedavi) kıymetinin anlaşılmasıyla
ortadan kalkıyor.
Bazı akıllıca
seçilmiş vakalarda, başka hiçbir
tedavi formu hipnoz gibi hızlı ve yararlı
sonuçlar vermez.
Hem sadece destekleyici ya da şikayetlerin
giderilmesi (semptomatik) amaçla, hem de hastalık
sebebleri olan (etiyolojik faktör olan) bilinçaltı
güdülerinin ve sorunlarının ortaya
çıkarılması amacıyla kullanılan
psikoterapide hipnoz, hekime hızlı ve etkili
sonuçlar elde etmede çok kıymetli fayda
sağlar.
Uzun bir süreden beri psikoterapistler
zihinle vücudun ayrı olmadığını
söylüyorlar. Hem sıhhatteyken hem de hastayken
akıl ve vücut tek bir ünitedir. Herhangi
bir bedensel (somatik) hastalığı pür
somatik ya da herhangi bir psişik durumu tamamen psişik
kabul etmek hatalıdır.
Akıl ve vücut öylesine
içiçe ilişkili ünitelerdir ki, emosyonel
bir refleks reaksiyon olmaksızın psişik
bir değişiklik olmaz, bunun tersi, vücudu etkilemeden
hiçbir psişik değişme meydana gelemez.
Bundan dolayı organik ve fonksiyonel hastalıklar
önemli ölçüde birbirinin üstüne
biner.
|